دست نوشته های یک خبرنگار

كانون زنان ايراني - ترانه بني يعقوب: بندر كنگ يكي از شهر هاي كوچك استان هرمزگان در 5 كيلومتري بندر لنگه واقع شده است.

اين شهر 13هزار نفر جمعيت دارد و هنوز با بافتي سنتي قواعد سختگيرانه‌اي را عليه زنان اجرا مي كند.

عمل ختنه كه يكي از مصاديق بارز خشونت عليه زنان محسوب مي‌شود در اين شهر رواج دارد و بيش از 70درصد دختران اين شهر ختنه مي شوند.

يك فعال امور زنان بندر كنگ كه به دليل پاية محكم سنت ها و تابو بودن ابراز برخي از اين سنت ها نخواست نامش را بگويد، از «ختنه زنان» اين شهر به صورت وسيع خبر داد.

وي گفت: دختران شهر بندر كنگ بعد از 40روزگي ختنه مي‌شوند كه اين امر بنا به پايه هاي فرهنگي و سنتي اين شهر امري كاملاً موجه و منطقي جلوه داده مي شود و زناني كه از اين كار انتقاد كنند سنت شكن و سركش خوانده مي شوند.

به گفتة اين زن بومي، بندر كنگ برخي از دختران اين شهر در سنين 4يا 5 سالگي ختنه مي شوند.

اين كار با روش هاي كاملاً غير بهداشتي و غير علمي و توسط قابله‌هاي محلي انجام مي‌شود.

عمل ختنه براي دختران اين سن بسيار عذاب‌آور است، زيرا آنها تمام مراحل مثله شدن را با چشمان خود مي‌بينند.

عمل ختنه در بندر كنگ با بريدن لبه‌هاي كليتورس و به وسيلة تيغ ريش تراشي انجام مي شود.

اين آگاه محلي همچنين گفت: هرگونه اعتراض به اين عمل، سنت شكني و سرپيچي از قواعد تعبير مي شود. آن‌گونه كه برخي از دختران اين شهر نيز عمل ختنه را پذيرفته و در موجه جلوه دادن آن مي‌كوشند.

عمل ختنه در بندر كنگ «تيغ سنت و فرهنگ» خوانده مي‌شود.

برخي از مردم بندر كنگ ختنه شدن مادران و مادربزرگ هايشان را دليلي موجه براي اين كار عنوان مي‌كنند.

بيشتر اهالي بندر كنگ اهل تسنن هستند. گفته مي‌شود در بندر جاسك نيز اين عمل انجام مي‌شود.

ممانعت از ادامة تحصيل دختران توسط پسران خانواده، مرد سالاري شديد، جلوگيري از رفت و آمد آزاد زنان و دختران، تعدد زوجات و اهميت ندادن به تصميم‌هاي زنان در مورد مسائل مهم زندگي از ديگر مشكلات زنان بندر كنگ است.

عمل ختنه روي صد و سي ميليون زن و دختر در جهان انجام شده است و دست كم هر ساله دو ميليون دختر در معرض خطر قرباني شدن قرار دارند يعني روزي شش هزار دختر.

«اين كار معمولاً در شرايط كاملاً ابتدايي به وسيلة قابله يا زني دهاتي انجام مي شود. از هيچ داروي بيهوشي براي اين كار استفاده نمي‌شود و دختران با هر ابزاري كه در دسترس باشند مانند تيغ ريش تراشي، چاقو، شيشه شكسته، سنگ نوك تيز و در بعضي مناطق با دندان بريده مي‌شوند...»

اين قسمتي از كتاب «گل صحرا» خاطرات واريس ديري زن آفريقايي است كه در كودكي ختنه شده است.

وقتي چندي پيش اين كتاب را مي‌خواندم هرگز تصور نمي كردم در كشور من هم زناني تحت اين عمل وحشتناك قرار مي‌گيرند. امروز با فهميدن اين‌كه عمل ختنه در بعضي نقاط كشورم هم اتفاق مي‌افتد، چنان شوكه شده‌ام كه گويي هرگز انجام اين عمل را براي زنان كشورم تصور نمي‌كردم.

امروز همان قدر از شنيدن اين عمل وحشيانه در كشورم متاثر و مغموم شدم كه چند ماه پيش هنگام خواندن خاطرات واريس ديري دربارة مثله شدنش.

امروز با زني از اهالي بندر كنگ صحبت مي‌كردم. «بندر كنگ» يكي از شهرهاي كوچك استان هرمزگان ودر5 كيلومتري بندر لنگه است.

اين زن زيبا روي جنوبي با نجابت خاص زنان آن خطه از مسائل و مشكلات زنان برايم مي‌گفت. اين‌كه او و دوستانش به تازگي موفق به تاسيس يك ngo براي زنان بندر كنگ شده‌اند.

به قول خودش هدف اصلي‌شان از تاسيس اين نهاد غيردولتي فقط فراهم كردن زمينه‌اي براي حضور زنان در جامعه است.

او رو به من گفت: كلاس‌هاي خياطي، گلسازي و كارگاه‌هاي آموزشي همه بهانه‌اند، بهانه‌اي براي حضور زنان در جامعه.

او از پدران، برادران و شوهران سخت‌گير بندر كنگ برايم گفت و اين‌كه آنها به بهانه‌هاي مختلف از رفت و آمد آزادانة همسران و خواهرانشان در شهر جلوگيري مي‌كنند و خواهران جوان خود را نيز بدون هيچ دليلي از ادامة تحصيل محروم مي‌كنند.

اين دوست عزيز هنگام صحبت‌هايش ناگهان مكثي طولاني كرد و در سكوتي عجيب فرو رفت... سكوتي كه انگار سال‌ها طول كشيد. وقتي با كنجكاوي دليل سكوتش را جويا شدم و او را تشويق به سخن گفتن كردم و خواستم تا مرا بيشتر در جريان مسائل و مشكلات زنان شهرش بگذارد، با صدايي لرزان گفت: «مي‌داني خجالت مي‌كشم مسأله‌اي را برايت بگويم...» و باز مكثي طولاني، «مي‌داني، مهمترين مشكل زنان شهر من مردسالاري، آزار و اذيت مردان يا ممانعت از ادامة تحصيل دختران نيست. زنان شهرم مشكل بزرگتري دارند... آنها هنوز ختنه مي‌شوند، من و ديگر زنان فعال شهر هم هرگز قادر به حل اين معضل نيستيم. ما توانستيم در اين شهر يك مدرسة دخترانة راهنمايي و يك انجمن شعر زنان تأسيس كنيم... اما چه فايده دربارة اين عمل وحشتناك هيچ كاري نكرده‌ايم و نمي‌توانيم هم بكنيم.

عمل ختنه در برخي ديگر از كشورهاي جهان هم انجام مي‌شود مثلاً سومالي اعتقاد عمومي بر اين است كه چيزهاي بدي ميان ران‌هاي دختران وجود دارد كه ناپاك و نجس است و بايد از ميان برداشته شود. جاي آنها دوخته شود و فقط اثر زخمي در محلي كه اندام‌هاي جنسي بوده‌اند باقي گذاشته شود. اما جزئيات واقعي اين آيين همواره براي زنان به صورت معما باقي مي‌ماند.»

نوزادان دختر بندر كنگ نيز پس از 40 روزگي با تيغ ريش‌تراشي ختنه مي‌شوند. اگر خانواده‌اي در اين سن از عمل دخترش بگذرد. اين عمل در سن چهار يا پنج سالگي انجام مي‌شود. در اين عمل لبه‌هاي كلتيورس با تيغ بريده مي‌شود. تحمل اين كار براي دختران چهار يا پنج ساله به مراتب سخت‌تر از نوزادان است چرا كه آنها در تمام طول عمل شاهد مثله‌شدنشان هستند. كه اين مسأله در آينده برايشان عواقب روحي مخربي خواهد داشت.

از دخترك بومي بندر كنگ مي‌پرسم: هيچ‌وقت انجمن شما در جهت تغيير اين نگرش‌ها گام برداشته است: «تو مردم شهر من را نمي‌شناسي آنها از ختنه به عنوان «تيغ سنت و فرهنگ» نام مي‌برند. تيغي كه اگر بر بدن زني ننشيند، آن زن ناپاك و نجس خواهد بود. حتي حرف زدن در اين باره هم گناه محسوب مي‌شود.» شايد به همين خاطر است كه از من قول مي‌گيرد در نوشته‌هايم هرگز نامي از او نياورم.

در بندر كنگ همچون ساير نقاطي كه اين سنت دست و پا گير و شوم اجرا مي‌شود. قابله‌هاي محلي در شرايط كاملاً غيربهداشتي و ابتدايي اين كار را انجام مي‌دهند. اين زنان اين عمل را مفيد و مجاز مي‌شمارند. سرپيچي از آن را برنمي‌تابند.

گفته مي‌شود اين سنت توسط مردان هرمزگان و از طريق سفر آنان به كشورهاي ديگر همچون هند (كلكته) و سومالي به اين ديار راه يافته است. دوست عزيزم در اين باره گفت: «هنوز پيرمرداني را در شهر مي‌شناسم كه زن و بچه‌اي در سومالي يا كلكته دارند و گاهي به آنها هم سر مي‌زنند، ورود اين سنت لعنتي هم لابد از همان جا بوده  است.»

اعتقاد عمومي در بندر كنگ اين است كه زنان موجوداتي شهوتران هستند و فقط با عمل ختنه مي‌توان شهوت را از آنها دور ساخت، زنان ختنه نشده در اين منطقه موجوداتي ناپاك و پليد متصور مي‌شوند.

واريس و دختران آفريقايي تنها دختران و زناني نيستند كه بي‌رحمانه مثله شده‌اند. «گل صحراهاي» زيادي در كشورمان هستند كه هنوز وحشيانه ختنه مي‌شوند. اما صدايشان به جايي نمي‌رسد پس وظيفة من و توست كه با اين سنت‌هاي غلط و بي‌رحمانه مبارزه كنيم...